Biển Đông: Đường 9 đoạn làm thay đổi cục diện DOC

Trao đổi với báo chí sau khi thảo luận với những người đồng nhiệm ASEAN tại AMM44, Ngoại trưởng Philippines Albert del Rosario nhận định đã có yếu tố thay đổi cục diện cần xem xét khi bàn về thực thi DOC.

Tháng 11, Philippines sẽ đưa vấn đề Biển Đông ra LHQ

Chia sẻ về nội dung thảo luận, Ngoại trưởng Philippines cho biết: “Chúng tôi đã khẳng định lập trường cần thông qua các quy định thực thi DOC, nhưng cũng thống nhất rằng sẽ là thiếu thực tế nếu chỉ thông qua các quy định này mà không có những khuôn khổ đi kèm có thể phân định rõ khu vực tranh chấp và khu vực không có tranh chấp”.

Ngoại trưởng Philippines: ASEAN cần cùng nhau đặt câu hỏi đối với cơ sở đưa ra yêu sách đường 9 đoạn. Ảnh: Thủy Chung

“Chúng tôi đã tranh luận rất sâu, vì đã có những yếu tố khiến cục diện thay đổi. Yếu tố đó chính là yêu sách đường 9 đoạn của Trung Quốc - yếu tố này không có tại thời điểm năm 2002 khi ASEAN và Trung Quốc ký kết DOC, mà chỉ xuất hiện từ năm 2009. Yếu tố này phải được xem xét”, ông Rosario nhận định.

Trước yếu tố mới này, ông Rosario cho rằng “ASEAN cần đoàn kết, cùng nhau đặt câu hỏi đối với định nghĩa và cơ sở đưa ra yêu sách đường 9 đoạn”. Ông dẫn chứng việc Singapore đã yêu cầu Trung Quốc định nghĩa và làm rõ về yêu sách này, hay Philippines và Indonesia đã đề nghị đưa vấn đề này lên LHQ.

Thông tin thêm về việc Philippines muốn đưa vấn đề Biển Đông ra LHQ, Ngoại trưởng Philippines cho biết sẽ có một đoàn chuyên gia luật từ các quốc gia có tuyên bố chủ quyền đến Philippines vào tháng 9 tới để đánh giá các điều kiện cần thiết trước khi tiến hành đệ trình vào tháng 11.

“Philippines muốn đưa vấn đề ra Tòa án Luật biển quốc tế, và đã mời Trung Quốc tham gia, song Trung Quốc từ chối. Do vậy, chúng tôi phải tìm kiếm một cơ chế giải quyết tranh chấp khác, nơi chúng tôi có thể tự làm việc đó”, ông Rosario cho biết.

Thông báo về kết quả làm việc của AMM44, Ngoại trưởng Indonesia Marty Natalegawa cũng cho biết Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN tiếp tục khẳng định lập trường ủng hộ việc nhanh chóng hoàn tất các quy định thực thi DOC và nhanh chóng bắt tay xây dựng COC.

Ông Natalegawa cũng nhắc lại sự lạc quan rằng so với tình hình cũng căng thẳng tương tự của năm ngoái, năm nay ASEAN có tiềm năng tìm ra một giải pháp tích cực cho vấn đề Biển Đông.

Thủy Chung (từ Bali)